فصل اول

 (خرداد 86)

1- شکل زیر {شکل2-1الف(صفحه 7 )کتاب} قسمتی از مراحل پاسخ التهابی را نشان می دهد . نقش هر یک از موادی که در محل آسیب دیده ، آزاد می شوند را بنویسید .

 2- جاهای خالی را با کلمات مناسب کانل کنید.

 الف) پروتئین های مکمل و ....... با ایجاد منفذ در غشای سلول ، موجب مرگ آن ها می شوند.

 ب) ویروس HIV ،.............رامورد تهاجم قرار می دهدو این سلول را از بین می برد.

3- الف) در چه شرایطی توانایی شناسایی انواع سلول ها توسط دستگاه ایمنی مطلوب نیست؟

ب)لنفوسیت های نابالغ در روند تکاملی خود ،چه ویژگی هایی را کسب می کنند؟

 ج)نرم تنان چگونه در برابر میکروب ها ، از خود دفاع می کنند؟

(خرداد85)

4- نقش مایع مخاطی را در دفاع اختصاصی بنویسید.

5- سلول های T کشنده ، چگونه سلول های سرطانی را از بین می برند؟

6- در شکل زیر مراحل بروز آلرژی نشان داده شده است . در هریک از مراحل شماره گذاری شده چه عملی صورت می گیرد؟(شکل 10-1 صفحه 20 کتاب)

(دی 85)

7- در مورد پروتئین های مکمل به سوالات زیر پاسخ دهید:

الف)دو محل ساخته شدن آن ها را بنویسید.

ب)نحوه ی عمل آن ها در دفاع غیر اختصاصی را توضیح دهید.

8- الف) در بیماری MS چه پدیده ای اتفاق می افتد؟

ب) دستگاه ایمنی چگونه سلول های سرطانی را از سلول های عادی بدن تشخیص می دهد؟

(خرداد 84)

9- التهاب را تعریف کنید و دو علامت بروز التهاب را بنویسید.

10- الف ) چه تفاوتی بین عملکرد پروتئین های مکمل و اینتر فرون ،در مقابله با میکروب ها وجود دارد؟

ب) خود ایمنی چیست؟

(شهریور 84)

11- الف) دو نمونه از فاگوسیت ها را که در دفاع غیر اختصاصی نقش دارند ،نام ببرید.

ب)علت بروز MSکه نوعی بیماری خود ایمنی است را بنویسید.

12پلاسموسیت ها چگونه به وجود می آیندو در مبارزه با میکروب ها په نقشی دارند؟

( دی 84 )

13- دومین خط دفاع غیر اختصاصی ، از چهار مکانیسم تشکیل شده است،آن ها را نام ببرید.

14- ایمنی فعال،از په راه هایی در بدن ایجا می شود؟

15- آلرژی را تعریف کنید.

(خرداد، شهريور ،دي ۸۳)

۱۶-به پرسشهاي زير پاسخ دهيد:

     الف-  چرا يك روش دفاع در برابر ميكروبها را روش غير اختصاصي ناميده اند؟(0.5خرداد 81ودي ماه83)

     ب- كدام گروه از گلبولهاي سفيددر دفاع اختصاصي نقش دارند؟(0.5-خرداد 81و دي ماه83)

۱۷-    مراحل بروز آلرژي ،كه با توجه به شكل نامگذاري شده را نام ببريد.(1-دي ماه 82و83)

۱۸-    دفاع اختصاصي در مورد ميكروبهاي مختلف چگونه عمل مي كند؟(0.5-خرداد 83)

فصل اول

1-اينتر فرون چيست ؟ چه عملي انجام ميدهد؟(1-دي 81)

2-پلاسموسيتها چگونه بوجود مي آيند ودر مبارزه با ميكروبها چه نقشي دارند؟(1-دي81)

3- چرا پاسخ ايمني هومورال ،در برخورد مجدد با يك آنتي ژن خاص شديدتر است؟(1-شهريور82)

4-انواع روشهاي دفاع غير اختصاصي، در بي مهره گان را، نام ببريد.(1-شهريور82)

5-لنفوسيتها از چه سلولهايي منشاء ميگيرندودر چه نوع دفاعي نقش دارند؟(0.5- خرداد82)

6-جاي خالي جملات زير را  با كلمات مناسب پر كنيد(0.5-خرداد 82)

     الف- ماستوسيتهاي موجود در بافتها ، مشابه……………موجود در خون هستند.

    ب-عامل مولد بيماري ايدز………..است.

7- جمله صحيح را مشخص كنيد:( 0.25-خرداد82)

   الف- واكسن ايمني فعال ايجاد ميكند، زيرا دستگاه ايمني تحريك ميشود ودر مقابله باميكروب ،پادتن و سلول خاطره اي را بوجود مي آورد.

   ب- اغلب آنتي ژنها مولكولهاي پروتئيني يا ليپيدي هستند كه در سطح باكتريها و ويروسها قرار دارند.

   ج- در دفاع اختصاصي گروهي از گلبولهاي سفيد به نام لنفوسيتها و نوتروفيل ها وجود دارند.

   د-پروتئين هاي مكمل در برخورد با ميكروب غير فعال شده وساختارهاي حلقه مانندي ايجاد ميكنند كه موجب ايجاد منافذي در غشاء شده و باعث نشت مواد

      درون سلول به خارج و سرانجام مرگ مي شود.

8- دو روش غير فعال شدن آنتي ژنها توسط پادتنها را توضيح دهيد؟(0.75-خرداد 82)

9- تيموس در كدام قسمت بدن واقع شده و چه نقشي در سيستم ايمني دارد؟(0.5-خرداد 81)

12- سلولها ي Tكشنده باتوليد كدام پروتئين، منافذي درسلولهاي سرطاني بوجودمي آورند وموجب مرگ آنها ميشوند؟(0.25-مرداد 82)

13-طي مراحل بروز آلرژي، پادتن هاي موجود در سطح ماستوسيتها، توسط كدام سلولها ساخته ميشوند؟(0.25-مرداد 82)

14- اينتر فرون را كدام سلولها ميسازند؟ اين ماده چگونه موجب مقاومت سلولهاي سالم در برابر ويروسها ميشود؟(0.5-مرداد 82)

15-دو نوع ماده ذكر كنيد كه در گياهان فعاليت ضد ميكروبي دارند؟(0.5-مرداد 82)

16-فاگوسيتها شامل كدام سلولها ميباشند؟(0.5-مرداد 82)

17- در بيماري اسكلرز متعدد(MS)   به چه علت فعاليت سلولهاي عصبي اختلال پيدا مي كند؟(0.5-شهريور 81)

18- روشهاي اصلي انتقال بيماري ايدز را بنويسيد؟(0.75-شهريور 81)

19- پادتن ها به چه روشي آنتي ژنها را غير فعال ميكنند .توضيح دهيد.(0.75-شهريور 81)

20- الف- التهاب را تعريف كنيد؟    ب- نحوه عمل پروتئين هاي مكمل در برخورد با ميكروب را بنويسيد؟( 1-شهريور 81)

21- به پرسشهاي زير پاسخ دهيد؟( 1- شهريور 81)

      الف-ايمني فعال از چه راههايي در بدن بوجود ميآيد؟

      ب- علت پس زدن عضو پيوند شده چيست؟

22 -الف- چرا دفاع غير اختصاصي به اين نام خوانده ميشود؟

       ب-پروتئين هاي مكمل چگونه عمل ميكنند؟{ا-دي ماه 80)

23-    الف- در ايمني هومورال كدام لنفوسيت شركت دارد؟

        ب- اينتر فرون چيست؟

        ج- ايمني فعال را تعريف كنيد. (1-ديماه 80)

25-     الف- چرا يك روش دفاع در برابر ميكروب ها را دفاع اختصاصي ناميده اند؟(0.5-دي ماه 82)

         ب- كدام گروه از گلبولهاي سفيد در دفاع  غيراختصاصي نقش دارند؟ (0.5-دي ماه 83)

26

لوسمی Leukemia

لوسمي سرطان بافت خون‌ساز بدن، يعني مغز استخوان و دستگاه لنفاوي است. واژه‌ي لوسمي يا درست‌تر بگوييم لوكميا(leukemia) از واژه‌اي يوناني به معناي "خون سفيد" گرفته شده است. اين بيماري به طور معمول در سلول‌هاي سفيد خون(گلبول‌هاي سفيد) آغاز مي‌شود.

  در شرايط عادي، سلول‌هاي سفيد خون به نبرد با عوامل بيماري‌زا مي‌پردازند. اين سلول‌ها به طور عادي رشد مي‌كنند و به شيوه‌اي منظم و برنامه‌ريزي شده و به اندازه‌ي نياز بدن، تقسيم مي‌شوند. در لوسمي اين فرايند به هم مي‌ريزد.

  در لوسمي، مغز استخوان شمار زيادي سلول سفيد غيرعادي توليد مي‌كند. آن‌ها از سلول‌هاي سفيد عادي متفاوت به نظر مي‌رسند و كار خود را به درستي انجام نمي‌دهند. سرانجام، اين سلول‌هاي نارس از توليد سلول‌هاي سفيد عادي جلوگيري مي‌كنند و در نتيجه توانايي بدن در رويارويي با عوامل بيماري‌زا كاهش مي‌يابد.

  سلول‌هاي لوسمي در توليد انواع ديگر سلول‌ه‌هاي خون در مغز استخوان، از جمله سلول‌هاي قرمز خون(گلبول‌هاي قرمز) كه اكسيژن را به بافت‌هاي بدن مي رسانند و پلاكت‌هايي كه به تشكيل لخته‌ي خون كمك مي‌كنند، اختلال ايجاد مي‌كنند. هم چنين، انباشت سلول‌هاي لوسمي در غده‌هاي لنفاوي، طحال، كبد و گاهي مغز باعث نارسايي‌هايي در كاركرد اين اندام‌ها مي‌شود.

  برخي به نادرست مي‌پندارند كه لوسمي از بيماري‌هاي كودكان است. لوسمي چهار نوع اصلي و شمار زيادي زيرنوع دارد و فقط برخي از آن‌ها در بين كودكان شايع است. درمان لوسمي پيچيده است و به سن بيمار، وضعيت تندرستي، نوع لوسمي و ميزان گسترش آن بستگي دارد.

شبیه سازی یا کلونینگ(Clonning)

     در موردشبيه سازی افسانه های زیادی وجود دارد و بخش زیادی از آنها به خاطر ندانستن مفهوم واقعی کلونینگ یا شبیه سازی است. کلون (clone) کلمه ای در اصل یونانی است به معنی مشابه و همانند. کلونینگ یعنی مشابه و همانند چیزی را ساختن. در زیست شناسی کلونینگ یا شبیه سازی یعنی اینکه از یک ارگانیسم، ارگانیسمی مشابه بسازند. اولین بار در سال ‌ 1903‏‎ یک گیاه شناس ألماني به نام هربرت وِبِر واژه کلون را برای مجموعه ای از جانداران مانند میکروب‌ها که از طریق‌‏‎ تولید‏‎ مثل غیرجنسی تولید مثل می‌کنند به کار برد. گیاهان زیادی بدون نیاز به یک گیاه دیگر برای بارور کردن تخمشان و از طریق تولید مثل غیرجنسی تکثیر می‌شوند. بعضی جانوران ساده مانند بعضی کرم‌ها و قورباغه‌ها و زنبورها هم می توانند چنین کاری بکنند. یک مثال دیگر برای شبیه سازی طبیعی، دوقلوهای همسان است.

     همه سلول های پیکر یک جاندار از تقسیم سلول تخم به وجود میِ آیند. این سلول‌ها در مراحل بعدی برای انجام کارهای ویژه ای تخصص پیدا می‌کنند. در واقع از سلول های پایه ای که از تخم به وجود می‌آید، سلول های تخصصی مانند سلول های بینایی، پوست و ... پدید می‌آید. این موضوع که چگونه از سلول‌های پایه، سلولهای‏ تخصص یافته به وجود می‌آیند یکی از مشکلات حل نشده دانشمندان است.

      ایده اصلی کلونینگ این است که می‌توان اطلاعات ژنتیکی یک سلول را که در ژن های هسته اش قرار دارد، به سلولی که از این اطلاعات تهی شده منتقل کرد و سلولی پدید آورد که بتوان آن را رشد و کشت داد.‏‎‌‏‎ اگر‏‎ سلول‌ها ژن‌های‌‏‎ یکسانی داشته باشند، باید همه آنها بالقوه توان ایجاد یک جاندار کامل جدید را داشته باشند، همانطور که سلول تخم این قابلیت را دارد. بنابراین اگر هسته سلول تخم را که جایگاه ژن هاست از آن خارج کنیم و هسته یک سلول ( پوست، عصبی یا پیاز مو ) را درون آن بکاریم باید جاندار کاملی به وجود بیاید. جانداری که فقط از یک سلول درست شده است.

     جان گاردن در سال 1970 اولین تلاش در این زمینه را انجام داد وچیزی نمانده بود قورباغه ای بسازد! سلول یکی از بافت های تخصصی قورباغه "الف" را برداشت و هسته اش را( که مرکز اطلاعات ژنتیکی هر موجودی است)، خارج کردسپس این هسته را وارد یک سلول تخم قورباغه "ب" کرد که هسته اش را بااشعه ماوراء بنفش از بین برده بودند. نتیجه تولید یک نوزاد قورباغه مشابه قورباغه "الف" بود. البته این نوزاد آنقدر زنده نماند که قورباغه ای کامل شود، اما این روش انتقال هسته اساسی ترین روش کلونینگ شد.

     پس کلونینگ اساساً با لقاح مصنوعی که در آن گامت های نر را به طور مصنوعی با تخمک در هم مِی آمیزند فرق می‌کند. درشبیه سازی از احتمالات ژنتیک خبری نیست. موجود کلون شده دقیقا مشابه تک والدش است. این می‌تواند نقص کلونینگ هم باشد. دانشمندان می‌گویند در طبیعت که تولید مثل جنسی طبیعی ترین شیوه تکثیر است، کارت های بازی ژنتیک مدام بُر می‌خورد و نژاد خود به خود اصلاح می‌شود، اما موجودات کلون شده ممکن است نارسایی های ژنتیک را با خود به نسل بعد منتقل کنند.

    شايد شما داستان گوسفندي به نام دالي را شنيده باشيد. اين گوسفند در سال 1997 ميلادي از كلون سازي گوسفندی ماده توسط یان ویلموت، به وجود آمد و شش سال بعد به علت بيماري ريوي جان باخت. هر چند اين گوسفند مشهور ترين گوسفند جهان است، اما نخستين جاندار يا جانوري نبود كه به روش كلون سازي به وجود آمد.

ایام سوگواری شهادت سالار شهیدان ابا عبدالله الحسین بر همه ی رهروان راه آن حضرت تسلیت باد