دانش آموزان و بيماري هاي چشمي
    با شروع فصل پائيز و بازگشايي مدارس، قشر عظيمي از جميعت كشور كه دانش آموزان هستند، بيش از پيش مورد توجه قرار ميگيرند، كه اين توجه شامل موارد مختلفي ميشود. اما آنچه بيش از هر چيز چه در مورد دانش آموزان و چه در ارتباط با بزرگسالان نيازمند توجه است، موضوع سلامتي آنهاست. نكته هايي كه شايد در خانواده ها ديده نشوند، اما زماني كه كودكان و نوجوانان در كنار همسالان خود هستند، مورد توجه قرار مي گيرند.

    يكي از اين نكات كه در روند يادگيري دانش آموزان بسيار مؤثر است توجه به مشكلات بينايي و امراض چشمي آنهاست. با اجراي طرح بينايي سنجي قبل از شروع دوران ابتدايي بسياري از مشكلات شناسايي و تحت درمان قرار مي گيرند، اما نكته ديگر پس از اين دوران است كه كنترل قابل توجهي بر روي آن وجود ندارد.

   امراض چشمي خود را با علائم مختلفي از قبيل سردرد، بي حوصلگي، عدم توجه به درس و خستگي زودرس نشان مي دهند كه مي توانند در افت تحصيلي مؤثر باشند. به همين منظورتوصیه می کنیم مطالب زیر را مطالعه نمایید.

* نياز به عينك را چگونه در كودكان و نوجوانان مي توان تشخيص داد؟ 

-    اولاً نياز به عينك با كاهش ديد دور، مشخص مي شود و اين امر با اندازه گيري ديد با تابلوي مخصوص مشخص مي شود، اما در برخي افراد كه دچار آستيگمات و يا دوربيني هستند ديد ممكن است كاهش محسوسي نشان ندهد. اين افراد غالباً از سردرد، بي حوصلگي موقع مطالعه و خستگي زودرس در مطالعه رنج مي برند.

* مشخصه اين نوع سردردها چيست؟
- مهمترين نشانه اين سردردها و خستگي ها اين است كه در هنگام صبح وجود ندارد و به تدريج با مطالعه وكار خود را نشان مي دهد.

* آيا عوامل ديگري هم وجود دارد؟
- بله، مثلاً التهابات چشمي مثل بلفاريت يا عفونت هاي مزمن چشم از عوامل مهم خستگي چشم هستند. غالب اين افراد قرمزي لبه پلك و گاه پوسته ريزي اطراف مژه ها و ريزش مژه دارند اين ها به نور حساس هستند و با اندك  كار يا حضور در مراكز آلودگي هوا دچار سوزش و خستگي و قرمزي چشم هستند و دائماً در حال پلك زدن هستند. همچنين برخي نوجوانان دچار عدم بالانس عضلات چشمي هستند و چشم ها تمايل به همگرايي يا واگرايي دارند يا حتي يكي از چشم ها تمايل به حركت به سوي بالا دارد يا در مطالعه ضعف در تقارب دارند. تمام اين ها موجب فشار متمركز بيش از حد به عضلات چشمي و در نتيجه خستگي و بي حوصلگي و سردرد مي شوند.

* زدن عينك چه تأثيري درتغییرنمره آن دارد؟
  - در واقع عينك براي رفع احتياج است و اثر آن در افزايش يا كاهش نمره چشم اثبات نشده و بلكه تجربيات نشان داده كه نمره چشم تحت عوامل وراثتي و ژنتيك افزايش مي يابد و ربطي به زدن يا نزدن عينك ندارد. نمره آستيگمات نيز همواره ثابت و تغييرات اندكي در طول عمر مي نمايد.

* كار با كامپيوتر چه اثري بر چشم دارد؟
-  كار با كامپيوتر و مانيتور اگر چشم سالم است، حتي در ساعات طولاني كار تأثير منفي بر چشم ندارد و ضرري متوجه چشم نمي كند اما اگر ناراحتي هاي چشمي كه در قبل ذكر شد وجود داشته باشد موجب خستگي، سوزش و سردردهاي شديد مي تواند بشود.

* امراض فصلي چشم در نوجوانان چگونه است؟
 - شايع ترين مرض چشمي فصلي همان حساسيت بهاره است كه با خستگي، قرمزي و خارش شديد چشم خود را نشان مي دهد و با شروع فصل پائيز فروكش مي كند و با بهار دوباره آغاز مي شود. ممكن است همراه حساسيت بهاره عفونت هاي مزمن هم ديده شود. اين حساسيت موجب خستگي هنگام مطالعه، خارش شديد و گاه سوزش چشم ها مي شود.

* توصيه هاي ايمني به نوجوانان براي محافظت از چشم ها چيست؟

 -  هنگام كار با مواد شيميايي حتماً از عينك محافظ استفاده شود، به نور شديد و تابش خورشيد به طور مستقيم نگاه نكنند، در صورت ريختن مواد شيميايي و آهكي چشم را با آب فراوان بشويند، از تماس با مبتلايان به عفونت چشم حذر كنند، هنگام باز كردن شيشه نوشابه مواظب پرتاب در آن باشند، هنگام كار با اشياء برنده صورت خود را نزديك نياورند، با دست آلوده چشم  را مالش ندهند.

* نوجوانان از چه سني مي توانند تحت عمل ليزيك قرار گيرند؟

    - ليزيك هنگامي كه نمره چشم حداقل ۶ ماه ثابت مانده باشد ممكن است و توصيه مي شود كه حداقل سن ۱۸ را رعايت كنند.

دكتر مسيح هاشمي متخصص چشم و عضو هيأت علمي دانشگاه علوم پزشكي

 ۲۴/ ۷ /۸۷   روز جهانی نابینایان (عصای سفید)گرامی باد

باسمه تعالی

     به بهانه ی روز جهانی کودک مقاله زیر تقدیم می گردد.

 مقدمه

    کودکان به علت ویژگی هایی که از نظر سنی دارند بسیار ضعیف هستند و توانایی دفاع از خود را ندارندو بیش از دیگران در معرض آزار و اذیت قرار می گیرند. بنابر این بسیار آسیب پذیر بوده و نیاز به مراقبت دارند. اما گاهی بزرگسالان به دلایل مختلف به جای حمایت و مواظبت از کودکان آنان را مورد آزار و اذیت قرار می دهند.

    کودک آزاری شامل رفتار هایی است که توسط افراد دیگر خصوصاً بزرگسالان نسبت به کودکان انجام می گیردو به نوعی به سلامت جسمی و روانی کودکان آسیب می رساند که دامنه آن از محرومیت عاطفی کودک ، محرومیت از غذا ، لباس ، سر پناه تا آزار جسم و بد رفتاری با کودک گسترده است.

    متأسفانه اولین آزار به کودک ، تنبیه است که از سوی والدین یا اقوام نزدیک صورت می گیرد. تحقیقات نشان داده است که والدین آزارگر از سلامت عمومی کمتری برخوردارند ، دارای تحصیلات کمتری هستند ، روابط خانوادگی آشفته ای دارند ، وضعیت اقتصادی پایین تری داشته و غالباً از خانواده ی پرجمعیت هستند.            

    سوء استفاده از کودکان مشکل جهانی است که به شدت سلامت اطفال را به مخاطره انداخته است. و شامل خشونت جنسی ، جسمی
روحی ، روانی ،   
بی توجهی و غفلت است.

 انواع کودک آزاری

1- جسمی : یعنی رفتارهایی که به جسم کودک صدمه می زند مانند : کتک زدن ، سوزاندن ، مجروح کردن ، شکستن و ...

    آزارهای جسمی باعث بروز ترس های مرضی ، بیماری های جسمی – خیالی که بیشتر جنبه روانی دارند (ترس از اتفاقات و بیماری ها ، اضطراب ، افسردگی و ... ) در دوران کودکی و سال های بعد از آن می گردد.

2- روانی : شامل رفتار هایی است که به سلامت روانی کودک آسیب می رساند. مانند : توهین کردن ، ترساندن ، تحقیر کردن ، تبعیض قایل شدن ، مقایسه کردن کودک با بعضی از کودکان ، اجازه ندادن به کودک برای ابراز وجود. که این آزارهای روانی به نوبه خود پیامد هایی را در پی خواهد داشت که می توان کم شدن اعتماد به نفس ، نداشتن جرأت و شجاعت در ابراز وجود ، از بین رفتن بسیاری از انگیزه ها ، افسردگی و اضطراب را نام برد.

هر جرمی را که علیه کودک واقع شود، "کودک آزاری" می گویند.

 3- بی توجهی و غفلت : یعنی توجه نکردن به نیاز های اساسی کودکان مانند تغذیه ، بهداشت ، پوشاک و آموزش و ... در حدی که به سلامت جسمی و روانی آنان آسیب برساند.

4- سوءاستفاده : یعنی استفاده از کودکان در ارتباط با مواد مخدر ، واداشتن آن ها به کارهای دشوار ، سوءاستفاده جنسی به صورت های مختلف که باعث بروز اختلالات روانی – جنسی در آنان می گردد.

 چرا کودکان مــــــــورد آزار قرار می گیرند؟

1-  نا آگاهی والدین : گاهی والدین یا افراد دیگر که به کودکان آزار می رسانند، نمی دانندکه رفتار آن ها کودک آزاری است مانند تنبیه کودکان ، تحقیر و توهین کودکان.

2-  مشکلات اقتصادی : فقر سبب می شود که کودکان از دسترسی به نیاز های اساسی خود مانندآموزش ، بهداشت ، تغذیه و غیره محروم شوند و یا والدین به علت فشارهای مالی با رفتار هایی مانند پرخاشگری و خشونت ، کودکان را مورد آزار قرار دهند.

3-  اعتیاد : اعتیاد به علت خصوصیاتی که در افراد ایجاد می کند ، مانند : پرخاشگری ،  بی مسؤلیتی سبب می شود که کودکان، مورد آزار به ویژه از نوع سوء استفاده جسمی و جنسی قرار گیرند .

4-  مشکلات خانوادگی : مشاجره بین والدین ، جمعیت زیاد خانواده سبب می شود که کودکان مورد آزار قرار گیرند.

5-  مشکلات کودکان : کودکانی که دچار بیماری های جسمی مزمن و طولانی مدت یا مشکلات رفتاری از قبیل پرخاشگری ، بی قراری و اضطراب و... هستند ، بیشتر مورد آزار قرار می گیرند.

 راه های پیشگیری از کودک آزاری

·      کودک آزاری مانند هر رفتار دیگر ، علتی دارد که باید سعی نمود علت ان را پیدا کرد و با برطرف کردن آن کودک آزاری را کاهش داد.

·   پدر و مادر باید با نهایت احترام و محبت به فرزندان خود بنگرند. زیرا بی توجهی والدین به فرزندان مهم ترین علتی است که موجب عدم احساس شخصیت در کودک شده و او را مستعد مورد آزار قرار گرفتن می کند.

·   کودکان ما باید آن قدر احساس شخصیت کنند که بتوانند از خود دفاع کرده و به فرد آزار دهنده تذکر دهند که مقام او با آن ها برابر است.

منابع :

1-      فصل نامه بهداشت روان/ شماره 5/پاییز1382

2-      بدرفتاری با کودکان(کودک آزاری)/ معاونت پیشکیری سازمان بهزیستی

3-      خشونت علیه زنان/ مترجمین دکتر شهرام رفیعی فر ، مهندس پارسی نیا

حدود عرفی تنبیه کودک تذکر غیر مستقیم است . کودکان به خوبی می فهمند و
می توانند تذکرات غیر مستقیم را درک کنند. 

 جهانی شایسته کودکان

جهانی بدون خشونت

روز جهانی کودک  ۱۷/۷/۸۷  را به همه ی کودکان عـــزیز و والـــدین محترم

تبریک می گویم.