تبليغاتX
اسرار درون
علمی(زیست شناسی و زمین شناسی), آموزشی , مذهبی

 

زعفران از سرطان پیشگیری می کند

زعفران

نتایج یك تحقیق دانشگاهی ثابت كرد: زعفران به عنوان یگ گیاه دارویی دارای اثرات ضد سرطانی است.

 به گزارش سرویس پژوهشی خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) منطقه خراسان، دكتر مریم امیر چقماقی و دكتر پگاه مسنن مظفری، استادیاران بیماری‌های دهان دانشكده دندانپزشكی دانشگاه علوم پزشكی مشهد در مقاله ارائه شده خود به همایش ‌بین‌المللی زعفران داروی گیاهی هزاره سوم، آورده‌اند:

 زعفران دارای خاصیت ضدسرطانی روی طیف وسیعی از تومورها نظیر لوسمی، آدنو كارسینوم كولون، اسكواموس سل كارسینوما و ساركوماهای بافت نرم است.

سرطان شایع ‌ترین علت مرگ و میر در جهان است و به همین دلیل استفاده از مواد طبیعی در دسترس كه مشتق از گیاهان هستند، جهت پیشگیری از سرطان تحت بررسی است.

زعفران

این مقاله می ‌افزاید: زعفران كه به عنوان یك ادویه و یك دارو در پزشكی مورد استفاده قرار می ‌گیرد، دارای اثرات پیشگیری روی سرطان است.

 شواهد اخیر نشان داده است كه این ماده، دارای خاصیت ضدسرطانی روی طیف وسیعی از تومورها نظیر لوسمی، آدنو كارسینوم كولون، اسكواموس سل كارسینوما و ساركوماهای بافت نرم است.

 در مقاله این دو استادیار بیماری‌ های دهان دانشكده دندانپزشكی مشهد آمده است:

 زعفران كه در مناطق مختلف جهان به خصوص در ایران به طور شایعی مورد استفاده قرار می‌ گیرد، می ‌تواند موجب القای آنزیم ‌های سلولی مختلف و آپوپتوزیس شده و از سنتز اسیدهای نوكلئیك جلوگیری كند و بدین ترتیب به عنوان یك عامل پیشگیری كننده از سرطان مطرح شود.

منبع : تبیان

+ نوشته شده در  سه شنبه 1388/02/29ساعت 10:58  توسط نجفی  | 

ماهی خوش خیال!

ماهی شده بود باورش    تور اگه بندازن سرش

   میشه عروس ماهیا      شاه ماهی میشه همسرش

ماهیه باورش نبود      تور اگه بندازن سرش

نگاه گرم ماهیگیر      میشه نگاه آخرش

mahigir

منبع :www.aqua-fish.net

+ نوشته شده در  سه شنبه 1388/02/29ساعت 10:32  توسط نجفی  | 

زنبور عسل 

شکل شناسی

 شکل شناسی یا بعبارتی اندازه گیری و مقایسه خصوصیات ظاهری زنبور عسل بعنوان یکی از مهمترین ابزار شناسائی و تفكيك بین گونه ها و نژادهای زنبور عسل می باشد. در بررسی بدن زنبور عسل از لحاظ مرفولوژی می توان آنرا به دو قسمت داخلی و خارجی تقسیم کرد. بدن زنبور عسل به سه قسمت سر(Head) و سینه(Thorax) و شکم (Abdomen) تقسیم می شود. پیش از تشریح هر کدام ازاین سه قسمت ابتدا باید به تشریح پوسته خارجی بدن زنبور بپردازیم .

اعضای بدن زنبور عسل

مرفولوژی خارجی

 جنس این پوسته از کتین می باشد که وظائف خاصی بعهده دارد. از جمله:

1- حفاظت از بدن درمقابل عوامل فیزیکی
2- جلوگیری از تبخیر آب بدن و همینطور حفاظت از بدن در برابر حرارتهای بالا و پائین
3- بعنوان نگهدارنده اعضا و اندامهای بدن زنبور عسل و اتصال ماهیچه ها به آن.

در زیر کوتیکول یک لایه سلولهای اپیدرمی وجود دارد. در زیر اپیدرم هم لایه ای بنام غشای پایه قرار دارد وتوسط سلولهای اپیدرمی ترشح می شوند. این سلولها مکعبی شکل اند و به لایه زاینده معروف اند و بوجود آورنده کوتیکول هستند و در پوست اندازی حشرات نقش مهمی دارند. به صورت دوره ای و در مقاطع زمانی گوناگون مواد شیمیائی ازت داری بنام کوتیکول ترشح می کنند، در برخی منابع ترشح این مواد را بعنوان دفع مواد زائد نام می برند ولی در واقع این ترشحات مواد سازنده لایه کتینی هستند. در برخی مناطق اپی درم چسبيده تغییراتی کرده و مو یا پرز بوجود آورده است. و گاهی فرورفتگی هائی بنام Apodem را بوجود آورده اند که محل اتصال ماهیچه های حشره است. کوتیکول حشره به سه قسمت خارجی ، داخلی و میانی تقسیم می شود.

سر (Head)
از 6 حلقه در دوره جنینی بوجود آمده است. بخشها و ضمائم گوناگونی مانند شاخکها(Anten)، چشمها(Eye) و قطعات دهانی(Mouth) بر روی آن قرار دارد.

شاخک(Anten)
زنبور عسل دارای یک جفت آنتن می باشد که بر روی سر و مابین چشمهای مرکب قرار گرفته است. شاخک از سه قسمت تشکیل یافته است. قسمت اول یا پایه ای را Scape ، قسمت دوم را پدیسل Pedicel می نامند که هر دو قسمت ثابت هستند. و قسمت سوم که متحرک است Flagellumنام دارد.
تعداد بندهای شاخک در زنبور عسل کارگر و نر متفاوت است. در نرها 13 بند و در ماده 12 بند می باشد.بعبارتی زنبوران نر بعلت داشتن فلاژلوم بیشتر از قابلیت شناسايي بالاتری برخوردار می باشد زیرا بسیاری از سلولهای حسی حشره بر روی آنها قرار دارند.
..................
چشم مرکبچشم
مسئول واحد بینائی در زنبور عسل برعهده چشمها می باشد. چشمها خود بر دو نوع اند، مرکب و ساده. تعداد چشمهای مرکب یک جفت بوده و در طرفین سر و به شکل لوبیائی بوده و از هزاران واحد بینائی بنام FACET تشکیل شده است.تعداد واحدهای بینایی در زنبوران نر بیشترین تعداد(8700 -8600)و در کارگران حد وسط حدود (6900-4000) در ملکه کمترین تعداد(4000-3000)را دارد.بعبارتی زنبوران نر در بین بقیه ی فنوتیبها به دلیل داشتن تعداد بیشتر واحد بینایی قابلیت بینایی بالاتری دارند.چشمهای ساده سه عدد بوده که در بین چشمهای مرکب آن هم مانند راس یک مثلث چیده شده اند.بر اساس نظریه ی محققین این چشمها مستقیما ئر عملکرد بینایی نقش ندارند بلکه به عنوان تنظیم کننده ی شدت جریان نور عمل می کنند.در واقع عملكرد واحد بینایی با چشمهای مرکب بوده که هر کدام از واحدهای بینایی نیز به طور مستقیم تصاویر را دریافت نموده و با قرار گرفتن صدها تصویر کوچک در کنار یکدیگر تصاویر کامل قابل رویت خواهد بود.

قطعات دهانی

قطعات دهانی
قطعات دهانی در قسمت زیرین سر وجود داشته و از نوع مختلط اند یعنی از دو نوع ساینده و لیسنده تشکیل شده اند که با قسمت ساینده از روی گیاه گرده را بر می دارند و با لیسنده هم شهد گل را در معده عسل خود ذخیره می کنند.
قطعات دهانی شامل: لب بالا Labrum، آرواره بالا Mandibl، آرواره پائین Maxillae، لب پائین Labium، و خرطوم Probocis، می باشد.
آرواره بالا برای شکل دادن موم، جمع آوری گرده و حتی دفاع استفاده می شود گاهی به حالت قاشق و پارو برای ریختن مواد داخل سلول استفاده می شود. پمپ مكنده و خرطوم نیز درمكش و جمع آوری مواد غذائی نقش اساسی ایفا می کند. 

سینه Thorax
دومین قسمت بدن زنبور سینه است که از سه بند تشکیل شده است. از پیش قفسه سینه(Prothorax)، میان قفسه سینه(Mesothorax) و پس قفسه سینه(Metathorax). در هر کدام از این سینه ها یک جفت یا بصورت قرینه یا در طرفین بدن قرار گرفته اند و در سینه دوم و سوم نیز دو جفت بال که آن هم به صورت قرینه (Symetric)در طرفین بدن واقع شده قرار گرفته است.در دو بند اول پاها و بالها متصل اند. بالها

بالها
بال در حشرات در اثر تکامل روزنه های تنفسی(Spiracle) بوجود آمده است. بال به طور عمومی در زنبور 2 جفت است. بال جلوئی و عقبی که جلوئی بیشترین نقش را در پرواز دارد البته هنگام پرواز بال جلوئی به وسیله یک سری قلابهائی به نام (Hamuli) به بال عقبی متصل می شوند که باعث هماهنگی این دو بال در پرواز می باشد.
بال حشرات از یکسری رگبال های گوناگونی بوجود آمده است که زوایای بین رگبالها و اندازه آنها بعنوان یکی از مهمترین ویژگیهای تمایز و تفکیک بین گونه ها و نژادهای زنبور عسل می باشد.

پاها(Legs)
زنبور 3 جفت پا دارد که وظائف متعددی از جمله راه رفتن، نظافت را بعهده دارند. پای زنبورها از بخشهای گوناگونی ساخته شده است:
بند اول یا پیش ران(Coxa)، بند دوم یا پی ران(Throchanter)، بند سوم یا ران(Femur)، بعدي ساق(Tibia)، بعدی پنجه(Tarsus) که از قسمتهاي مختلفي تشكيل يافته است..

جلویی
پاي جلوئی زنبور ( (Antena cleaner که بر روی آن خاری به نام Fibula متصل به انتهای ساق، روی پنجه پای اول قرار دارد. در واقع روی Tibia، شاخک پاک کن مربوط به آپیس، قسمت هلالی شکلی دارد که دراین گونه عمیق تر است و وظیفه نظافت شاخکها را بر عهده دارد.
میانی
پای میانی که به مزو تراکس متصل است، بر روی ساق این پا خاری به نام Tibial spine قرار دارد که در جدا کردن لایه های موم که روی غدد موم ساز هستند کمک می کند و به وسیله پا توسط خار ساق این کار را انجام می دهد.

عقبی
مهمترین پای زنبور است که سبد گرده یا Pollen basket بر روی آن قرار دارد. روی ساق یک فرو رفتگی قرار دارد که موهای متراکمی دور آن را گرفته اند و برای جمع آوری گرده و موم از آن استفاده می شود. زنبور در هر بار رفت و برگشت تا یک سوم وزن بدن خود می تواند گرده حمل کند. برای ذخیره گرده آنرا در فرو رفتگی واقع در حد فاصل Tibia و Basitarsus که همان سبد گرده است، فشرده می کند.

شکم
در زنبوران به دلیل وضعیت خاص اتصال بند اول شکم به قفسه سینه یعنی بوجود آمدن Propodeum بجای واژهAbdomen می توان از Gaster نیز استفاده کرد.
بدن زنبور به طور کامل 10 حلقه دارد. در کارگر حلقه های 8، 9 و 10 در حلقه 7 ادغام شده است و در واقع در کارگر 6 حلقه قابل رویت هستند. کارگر 6 ترژیت، یعنی (قسمت پشتی) و 6 استرنیت، یعنی قسمت شکمی دارد . در شکم اغلب دستگاه های داخلی منجمله: گوارشی، سیستمهای عصبی، دستگاه گردش خون، دستگاه تنفسی، اندامهای تناسلی و دستگاه نیش واقع شده است.

نیش sting
نیش در انتهای بدن کارگر قرار دارد که شکل تغییر یافته تخم ریز یا Ovipositor است که به نیش تبدیل شده است. خود نیش تشکیل شده است از: کیسه زهر، غدد تولید قلیا، غدد تولید اسید و غلاف نیش (Sheat) و خود نیش (Shaft). 

 

مرفولوژی داخلی

دستگاه گوارش
این سیستم از ناحیه دهان شروع و به مخرج ختم می شود و به سه قسمت جلوئی، میانی و عقبی تقسیم می شود. قسمت جلوئی شامل موارد زیر می باشد:

قسمت جلویی
دهان(Mouth)، عسلدان(Honey stomach)، پیش معده Proventryculus)


قسمت میانی
معده(Ventriculus)

قسمت عقبی
لوله های مالپیگی(Malpgian tube)، روده کوچک(Ieum)، راست روده(Rectum)، مخرج(Anus)

در دستگاه گوارش عمل جمع آوري مواد غذايي نگهداري فراوري (ترشح آنزيم) و نهايتا دفع مواد وازاد متابوليكي صورت ميگيرد.

دستگاه گردش خون
گردش خون در حشرات و زنبور از نوع سیستم باز است. در زنبور عسل به جای خون مایع همولنف که به رنگ زرد کهربائی است در تمامی بدن جریان دارد. در بدن زنبور عسل دو قسمت شکمی، دو دیافگرام و در قسمت پشتی نیز 2 دیافگرام وجود دارد که محوطه داخل شکم را به سه قسمت تقسیم می کند و همچنین پرده گاستر را به وجود می آورد. این سیستم در زنبور عسل شامل 5اطاقک Chamber می باشد و فاصله بین هر قلب را اوستیول می نامند که دریچه های یکطرفه می باشد که خون وارد شده ولی خارج نمی شود. سیستم گردش خون دارای دو مرحله Diostol یا غیر فعال و Systol یا فعال می باشد. وارد شدن خون به قلب ها را غیر فعال می نامند که در اثر اختلاف فشار اسمزی ایجاد می شود. با باز شدن دریچه قلبها که جمعا 5 جفت می باشد خون حفره عمومی بدن به سیستم گردش خون منتقل شده و بلافاصله این دریچه ها مسدود میگردد و خون سریعا به زیر ناحیه پایه مغز با فشار زیاد تخلیه می گردد.

دستگاه تنفسی(Tracheal respiratory system)
در زنبور عسل تنفس توسط تراشه ها Trachea صورت می گیرد بدین صورت که هوا از طریق روزنه ها وارد بدن حشره می شود. هوا وارد لوله هائی می شود که مدام منشعب می شود تا به مو تراشه ها (Tracheol)می رسد. تعداد این روزنه ها در زنبور 10 عدد می باشد که 7 جفت روی شکم و 3 جفت روی سینه قرار دارد. از تغییر شکل لوله های تراشه ای کیسه های هوائی Air sacبوجود می آید که وظيفه ي دو عمل بسیار مهم در حین پرواز زنبور را دارد که عبارت است از:
1- ذخیره مقدار فراوانی هوا برای پرواز طولانی
2- کاهش وزن حجمی بدن به علت وجود هوا در کیسه هوا

دستگاه عصبی
بر خلاف مهره داران در زنبور عسل سیستم عصبی در شکم زنبور عسل کشیده شده است که شامل 5 گروه عصبی از مغز تا شکم می باشد.
اولین گره عصبی که از ادغام چندین گره به وجود آمده عقده زیر مری(Sub oesophagland ganglion) را تشکیل می دهد.

دستگاه تولید مثلی
این دستگاه بنا بر نوع جنسیت دارای 2 نوع گوناگون می باشد.

نرها(Drone):
شامل دو عدد Testis که به طور کلی اسپرماتوزوئیدها را تولید کرده و توسط یک کانال بنام اسپرمیداکت(Sperma duct) به دو غده به نام (Mucus glands) که غذا برای اسپرم می سازند متصل می شوند که مجرای غذا و اسپرم مجرای واحدی را به نام (Ejectula tory duct تشکیل داده و به Penis متصل می شوند. زمانیکه زنبور لقاح می کند از بدنش Penisخارج شده و اسپرم را به بدن ملکه می رساند.


ملکه(Queen):
در بدن ملکه دو جفت تخمدان که از آن لوله های (Lateral oviduct)خارج شده و در نهایت لوله های واحدی به نام را تشکیل (Median oviduct) می دهند وجود دارد که این لوله واحد به کیسه ذخیره منی متصل می شود. این کیسه قابلیت نگهداری اسپرم جمع آوری شده را به مدت 1 الی 3 سال به صورت زنده دارد. تخمدانها به لوله های تخمدان یا OVARIOLکه تعدادشان به 180 &ndash 170 بالغ می شود ختم می گردد.

اندام جنسی ملکه

 

منبع : http://farmiran.ir

+ نوشته شده در  دوشنبه 1388/02/28ساعت 13:21  توسط نجفی  | 

معرفي دستاوردهاي تازه‌ي زيست فناوري در پارک علم وفناوري سمنان

پارک فناوري

پارک‌هاي علمي- تحقيقاتي مجموعه‌هايي هستند که با فراهم آوردن زمين، تاسيسات زيربنايي، آزمايشگاهي و کارگاه‌هاي تحقيقاتي و ارائه تسهيلات قانوني، شرايط را براي گردهمايي واحدها، شرکت‌ها و موسسات تحقيقاتي در يک فضاي متمرکز فراهم مي‌کند.

اين مجموعه‌ها معمولاً در مجاورت مراکز دانشگاهي و صنعتي يا اقتصادي، با هدف افزايش ثروت جامعه از طريق تشويق و ارتقاي فرهنگ نوآوري و افزايش قدرت رقابت در ميان شرکت‌ها و موسسات علمي و فناوري، شکل مي‌گيرند. به اين ترتيب موجبات انجام تحقيقات کاربردي و نزديک کردن زمينه‌ي تحقيقات به نيازهاي بازار و صنعت را فراهم مي‌سازد. اين امر علاوه بر رشد و توسعه‌ي تحقيقات و نزديکي حوزه‌هاي مختلف علم و فناوري، سبب کاهش هزينه‌ها و مشکلات مرتبط به سرمايه گذاري بخش صنعت بر روي تحقيقات علمي مي‌شود.

نخستين پارک تحقيقاتي در دهه‌ي 1950 در ايالت متحده بنا نهاده شد و از آن پس کشورهاي ديگر نيز سعي در احداث چنين مجموعه‌هاي نمودند.

در ايران نيزاحداث پارک‌هاي تحقيقاتي در سال‌هاي اخير به شکل گسترده‌اي صورت گرفته است و با وجود نوظهوري اين پارک‌ها در کشورمان شمار آنها روز به روز در حال افزايش است و تعداد آنها در مقايسه با بسياري از کشور‌ها، قابل توجه و چشمگير است. در حال حاضر 11 پارک علم و فناوري در کشور مشغول به فعاليت اند که در زير نام و وب سايت ‌آنها آمده است:

• پارک علم وفناوري استان آذربايجان شرقي www.eastp.ir

• پارک علم و فناوري پرديس www.Technpark.ir

• پارک علم و فناوري خراسان www.kstp.org

• پارک علم و فناوري سمنان www.Sstp.ir

• پارک علم و فناوري استان فارسwww.fstp.ir

• پارک علم و فناوري استان گيلان www.gstp.ir

• پارک علم و فناوري استان مرکزي www.astp.ir

• پارک علم و فناوري استان يزد www.ystp.org

• پارک علم و فناوري دانشگاه تربيت مدرس www.mstpark.org

• پارک علم و فناوري دانشگاه تهران www.utstp.ir

• پارک علم و فناوري استان کرمانشاه  www.kermanshahstp.ir

پارک علم و فناوري استان سمنان در شهريور ماه سال 1381 بر اساس مصوبه شوراي گسترش آموزش عالي، مبني بر ايجاد تحولات ساختاري در وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، با تبديل سازمان پژوهش‌هاي علمي- صنعتي مرکز شاهرود به پارک علم وفناوري، فعاليت تحقيقاتي خود را با اين اهداف آغاز کرد:

• جذب دانش و فناوري و سرمايه‌‌هاي داخلي و خارجي

• توسعه‌ي شرکت‌هاي کوچک و متوسط علمي- فناوري

• کارآفريني

• گسترش فناوري و نوآوري

• فراهم آوردن زمينه‌ي مناسب براي حضور شرکت‌ها‌ي فناوري و علمي در سطح جهاني

پارک تحقيقاتي شاهرود مجهز به آزمايشگاه‌هاي مختلف زيست فناوري است. در ادامه به معرفي دو دستاورد اخير از شرکت‌هاي مستقر در اين پارک در زمينه‌ي بيوتکنولوژي کشاورزي مي‌پردازيم:

توليد نهال پيوندي پسته مقاوم به بيماري‌هاي رايج

به دليل ريشه زايي ضعيف و عمودي بودن ريشه‌ي درختان پسته جابه جايي نهال‌ها پسته با ريشه‌ي برهنه امري ناممکن مي‌‌باشد. از اين رو باغداران براي احداث باغ پسته مجبور به انتقال و کاشت نهال‌هاي کوچک با قطر يک ميلي‌متر و ارتفاع 7 سانتي متر هستند. بسته به رشد پايه‌ها 3 تا 7 سال طول مي‌کشد تا نهال‌ها قابل تلقيح و باربري شوند. اين امر علاوه بر اينکه بازگشت سرمايه را طولاني مي‌کند سبب اختلاط ارقام مطلوب و نامطلوب پسته شده و هزينه‌ها را نيز افزايش مي‌دهد.

پارک فناوري

اقدامي که محققان يکي از شرکت‌هاي پارک فناوري سمنان انجام داده اند اصلاح ريشه‌هاي نهال‌هاي پسته از حالت عمودي به منشعب است. اين عمل امکان انتقال برهنه‌ي نهال‌ها با شوک کمتر را فراهم مي‌کند و از اين رو مي‌توان نهال‌ها را براي مدت بيشتري در نهالستان نگهداري کرد و حتي عمل تلقيح و پيوند بين ارقام مطلوب و مقاوم به فيتوفتورا و نماتد‌ها مولد غده  را در محل نهالستان انجام داد و نهال‌هاي پيوند‌يافته‌ي مطلوب و مقاوم به بيماري‌هاي رايج را به باغ انتقال داد و کاشت.

به اين ترتيب باغ از ابتدا با نهال‌هاي بارور و يک دست احداث مي‌گردد که سبب کاهش هزينه‌ها، بازگشت سر‌يع‌تر سرمايه‌ي باغدار و خلوص محصولات مي‌‌شود. به علاوه پايه‌هاي ضعيف و مستعد بيماري قبل از ورود به باغ، در نهالستان حذف مي‌شوند.

توليد هورمون تغيير دهنده زمان باروري گياهان

در برخي مناطق سردسير شکوفه‌هاي درختان در اثر سرماي فروردين ماه از بين مي‌روند که مشکل بزرگي براي باغداري در اين مناطق محسوب مي‌شود.

پژوهشگران يکي از شرکت‌هاي مستقر در اين پارک موفق به توليد نوعي هورمون شده اند که قادر است زمان گل‌دهي گياهان را به تاخير بياندازد. توليد اين هورمون که مي‌توان آن را به صورت کود استفاده کرد ضمن آنکه آلودگي براي محيط زيست ندارد از گل‌دهي زود هنگام و از بين رفتن شکوفه‌ها و زيان‌هاي مالي ناشي ‌از آن جلوگيري مي‌کند.

 نويسنده: سمانه سادات عنايتي

+ نوشته شده در  دوشنبه 1388/02/28ساعت 10:13  توسط نجفی  | 

سال روز شهادت استاد فرزانه شهید مطهری (ره) و روز معلم گرامی باد

شمع همیشه فروزان

   در شب یازدهم اردیبهشت ماه 1358 سنگفرش خیابان فخر آباد  تهران گلگون شد0 آری ، هشتاد روز پس از پیروزی انقلاب اسلامی ، پاره تن امام به جاودانگی پیوست 0

    چندین سال است روز شهادت معلم بزرگ وفرزانه ، استاد شهید مطهری(ره )موجب قدردانی و تجلیل از معلم شده است ، معلمی که انسان ساز و فردا پرداز است و تکریم و تعظیم او، تکریم و تعظیم علم است0 معلم ، معمار قلب هاست و بذر نور در دل ها می افشاند0 قدر دانی و تجلیل از معلم ، قدر دانی از باغبانی است که هر صبح ، سبدی از صمیمیت با خود به کلاس می برد و با انگشتان مهربان خویش ، بر شاخه ي قلب ها ، فردا را پیوند می زند0 معلم را توقع نام و نان نیست0 این گمنام، هر روز از تنور داغ جانش هزاران نان بر سفره ي گرسنه دل ها می بخشد و از درون قلبش ، هزاران مشک به خیمه های عطش می رساند تجلیل معلم ، سپاس از انسانی است که هدف و غایت آفرینش را  تأ مین ، و سلامت امانت هایی را که به دستش سپرده اند ، تضمین می کند 0

مهمترین رسالت استاد : مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه ای ، در تشریح شخصیت کم نظیر استاد مطهری می فرماید:

« استاد شهید مطهری ، تعلیم و تربیت را مهمترین رسالت خود می دانست 0 او فقط در کلاس درس معلم نبود بلکه در خانه ، در میان دوستان و در اجتماع نیز معلمی توانا به حساب می آمد 0 با تقوا ، طاهر، اهل قرآن ، اهل نماز شب و گریه در پیش خدا و یک الگوی معلمی بود. به علم و معلومات و فراگیری اهمیت می داد .او تا آخر عمر پر برکت خود ، علی رغم دریای علم مواجی که داشت ، در فکریادگیری بود.»

 ای روح مطهر !   اکنون در این زمان سراسر نیاز ، کویر تشنه عطشناک اندیشه های جستجو گر نسل ما ، بیش از همیشه انتظار تو را می کشد و در عصر هجوم " بودن " های کاذب و وجود های مصنوعی ، " نبود " تو را غمگنا نه می سراید و بر بام دلش ، آوای اندوه سر می دهد0 ای روشنایی خورشید ! چه می شد که دیگر بار، انفجار فجری روی می دادو تابش سحری از دامان فلق اتفاق می افتاد0 چه می شد که نسل شب زده ما ، طلوع دانش اصیل تو را بر افق افکار خویش به تماشا می نشت و اسلام را از زبان تو می نیوشید 0 باغ اندیشه های نسل ما پر از نیلوفر سؤال است ، ای باغبان بیدار و تیز بین ! چه می شد که دست های مهربان و صمیمی تو ، علف های هرز شبهه ها را می چید و ساقه های ترد ذهن ما را آبیاری می کرد و گلبوته های شناخت مارا می شکوفاند0

اهمیت تعلیم و تربیت و آثار آن :  داشتن علم ، به تنها یی ارزش نیست0 هستند کسانی که دانش فراوان دارند ، ولی مانند ظرفی پر از عسل اند که هیچ منفذی برای استفاده از عسل ها در آنها نیست0 علم دانشمند زمانی اهمیت دارد که آن را به دیگران منتقل کند و البته زکات دانش ، آموختن آن به بندگان خداست0 معلم در مقام تعلیم ، راهبر و راهنمای علمی افراد زیادی است و این موقعیت حساس ، سبب تلاش او در حل مشکلات علمی می شود که نتیجه اش بالا رفتن سطح علمی وی نیز خواهد شد0 دانش شخصی که بیاموزد ولی تربیت نشود ، مانند اسلحه ای است که با آن جان انسانها را به خطر می اندازد0 در قرآن کریم که تعلیم و تربیت به عنوان هدف پیامبران ذکر شده ، در سه مورد تربیت بر تعلیم مقدم گردیده است . (بقره : 151 ، آل عمران : 164جمعه 2 )و تنها در یک آیه تعلیم بر تربیت مقدم شده است0 (بقره 129 )

ارزش و مقام معلم :    سخنی زیبا از امام صادق (ع) ارزش و مقام معلم را روشن می سازد0 حضرت می فرماید: «تمامی جنبندگان روی زمین و ماهی های دریا و هر کوچک و بزرگ در زمین وآسمان خدا ، برای آموزگار خوب طلب آمرزش می کنند»0 (بحار الانوار ، ج 2 ، ص 17)

   معلم ، شاگردانش ، این امانت های الهی را از آلودگی ها و تباهی ها حفظ کرده و سعی می کند با تعلیمات خود و تربیت آنان ، زمینه رشد و کمالشان را فراهم آورد0 انتظار جامعه از افراد به اندازه ارزش و مقام آنان است و  بنابر این ، معلمی که چنین مقامی دارد، هیچ گاه مرتکب اعمال نا شایست نمی شود0

تاثیر معلم بر شاگرد :  شاگردان به خاطر نفوذ روحی و معنوی معلم ، تاثیرات شگرفی از اومی گیرند که گاهی سر نوشت ملتی را تغییر می دهند0 بیشتر انسا نهای موفق ، کامیابی خود را مدیون معلمان خود می دانند و نیز افرادی هستند که سر خوردگی و شکست های زندگی شان را، ناشی از برخورد بد معلمان مي دانند0 استاد شهید مطهری «رحمة الله» در مورد تاثیر معلم خود حاج آقا میرزا علی شیرازی می گوید: « او بزرگ مردی بود ، مرا برای اولین بار با نهج البلاغه آشنا کرد و درك محضر او را همواره یکی از ذخایر گران بهای زندگی خود می شمارم که حاضر نیستم آن را با هیچ چیز معاوضه کنم و شب و روزی نیست که خاطره اش درنظرم مجسم نشود ویادی از او نکنم و نامی نبرم» مرتضی مطهری / سیری در نهج البلاغه

سوز و گداز معلم : نخستین و اساسی ترین نشانه معلم نمونه ، برخور داری او از سوز و گداز«انسان سازی»است0معلمي سوز و گداز مي خواهد شخصي مي تواند به شغل معلمي بپردازد که در وجود خود عشق و علاقه وافري به انسان و انسان سازي داشته باشد چنين فردي در برابر همه دشواري ها و سختي هاي تعليم و تربيت  استقامت کرده از کار خود لذت مي برد و لحظه اي از راهنمايي و ارشاد انسانها دست برنخواهد داشت. آنانکه بر اساس انگيزه نان و دانه بکار معلمي مي پردازند به زودي خسته شده از ميدان در مي روند. سوز وگداز ، اساسی ترین و ضروری ترین ویژگی معلم نمونه است0 چنین معلمی به مدرسه و کلاس عشق می ورزد ، زیرا او در چنین محیطی بهتر و کامل تر می تواند به هدف انسان سازی خود برسد0 یکی از ویژگی های یگانه معلم نمونه انسان ، پیامبر اکرم 6سوز و عشق به هدایت و ارشاد انسانها بود0 «یوسف/ 103»

هنر مندی معلم :  معلم بودن ، تنها در انحصار معلومات نیست ، بلکه افزون بر معلومات و تخصص ، هر معلم باید با هنر معلمی آشنا باشد ، یعنی بداند چگونه از معلومات خود بهره بگیرد و به عبارت دیگر ، با چه زبانی با شاگردان سخن بگوید ، چه شیوه هایی را در ارتباط با شاگردان در نظر بگیرد و چگونه با شاگردان ارتباط بر قرار سازد0 معلم نمونه با بهره گیری از فنون روان شناسی ، با قدرت و مهارت ، امواج متلاطم کلاس را آرام کرده ، تسلط و توانایی اداره کلاس را عملاً عرضه می دارد0 این روان شناسی معلم، برای اداره هر کلاس شیوه خاصی را در نظر می گیرد ، چنان که در خصوص تک تک شاگردان نیز رفتار خاصی را انتخاب می کند 0 به رعایت همه این اصول ،«هنر معلمی » می گویند.روان شناسان تربيتي نيز معتقدند که 75% موفقيت معلم در کار معلمي مديون هنرمندي اوست .

اخلاق معلم : انسان ها به طور فطری عاشق کمال هستند و بی اختیار در برابر کمال به خضوع در آمده ، جذب آن می گردند0 وقتی شاگردی جذب  کمالی از کمالات معلم شود ، به سوی آن کمال و صاحب کمال کشیده خوا هد شد0 تغییرات اخلاقی ، با گفتار و پند و اندرز صورت نمی پذیرد ، بلکه کردار و رفتار انسان هاست که موجب دگرگو نی در دیگران می گردد0 امام صادق 7 در سخنی ارزشمند می فرماید: « مردم را با اعمال و رفتار خود به خوبیها دعوت نمایید و توجه داشته باشید که دعوت زبانی ، فاقد ارزش و بهاست »

هر معلمی ، مربی است و بر این اساس ، اخلاق و خوی معلم، انسان را می سازد و درس و بحث علمی ، بها نه ای بیش نیست0

فروتنی معلم : سزاوار است که معلم خوش خلق و فروتن باشد و با رفق و مدارا با شاگردان ارتباط بر قرار سازد0 از امام صادق 7 نقل شده که امیرمؤمنان علي 7 فرمود: « دانشمندان واقعی سه ویژگی دارند: دانش و بینش، حلم و بردباری ، سکوت و آرامش و وقار »

   اسلام با عاليترين برنامه هاي خود کوشيده است ، انساني ترين رابطه را بين معلم و شاگرد بوجود بياورد. رسول خدا6 درباره نحوه ارتباط معلم و شاگرد مي فرمود: «لينوا لمن تعلمون و لمن تتعلمون منه». يعني: به شاگرداني که درس مي دهيد و از معلماني که درس مي آموزيد با هر دو به نرمي و ملايمت رفتار کنيد معلوم مي شود اساساً رابطه علمي اعم از معلمي و شاگردي. هر دو بر نرمش و خضوع استوار است و بر عهده معلم و شاگرد است که اين نوع رابطه را بوجود بياورند. روي اين اصل همان طور که متعلم احترام معلم را نگاه مي دارد، معلم نيز بايد احترام و شخصيت شاگرد را کاملاً رعايت نمايد.

  کسانی که عقل و خرد بیشتری دارند ، قدرت کنترل نفس آنان در مقایسه با دیگران زیادتر است0 وقتی بین دو انسان رابطه عاطفی و صمیمی نباشد، خود به خود جدایی بینشان  به وجود خواهد آمد ، زیرا نزدیکی و صمیمیت ، بسیاری از توهمات و پیش داوری ها را از بین می برد0 معلم متواضع با فروتنی خود ، راه ارتباطی را به روی شاگرد می گشاید و شاگرد از این فرصت استفاده کرده ، بسیاری از دشواری های فکری و روحی خود را حل خوا هد کرد0

ویژگی های معلم موفق  :

 ایمان و توکل به خدا : انسان برای پرواز به سوی کمال ، به دو با ل علم و ایمان نیاز دارد و معلم که جاده کمال را به شاگردانش می نمایاند ، بیش از دیگران نیازمند این دو گوهر است ، معلمی که به خدا ایمان ندارد ، تنها آگاهی های خود را به شاگردانش منتقل می کند و شاگردان از آن دانش ها در امور دنیایی خود استفاده می کنند ، ولی اثری در کمال انسانی آ نها نخواهد داشت0 دانشمندان حقیقی ، خدا پرست و با ایمان بوده اند0 بعضی از این دانشمندان مشکلات علمی خود را با استمداد از خدای بزرگ و راز و نیاز به درگاهش حل می کردند0

امام جواد7در این زمینه می فرماید: « ما وسیله و ابزاری بیش نیستیم و معلم واقعی خداست ، پس باید در کارمان به او توکل کنیم»

بحار الانوار / ج75 /ص 364

اخلاص : معلم در خدمت مقدس خود ، لازم است اندیشه اش را از هر چه غیر از خداست پاک کند0 معلمی که به خاطر پول ، مقام ، شهرت ،و .... می آموزد ، پاداش او همین ها خواهد بود و این امور در مقابل خشنودی خداوند و پاداش بزرگ او بی ارزش است0 عمل مخلصا نه و قیام خدایی موعظه رسول خدا(ص) در قرآن کریم است که می فرماید: « ای رسول ما ! (به امت) بگو که من به یک سخن شما را پند می دهم وآن سخن این است که برای خدا قیام کنید»  سبا : 46           

هدایتگری ومدیریت :  هدف از بعثت رسول اکرم 6هدایت مردم به سوی خدا بوده است ، چنان که خداوند متعال در قرآن کریم می فرماید : «ا ی  رسول ما،تورا فرستادیم تا به اذن خدا مردم را به سوی او دعوت کنی »  احزاب : 45 و 46 0

    معلم نیز به پیروی از رسول خدا 6شاگردانش را به سوی هدایت و نور دعوت ، و آنان را ازتاریکی های گمراهی و جهل ، به روشنایی علم و تقوا هدایت می کند . هم چنین معلم موفق کسی است که در کنار هدایت شاگردان ، توانایی اداره کلاس را نیز دا شته باشد 0 عواملی هم چون شوخی زیاد ، مجال و میدان دادن بیش از حد به شاگردان ، گفتکوی یک جانبه معلم و بی روح بودن کلاس و .... به مدیریت او صدمه می زند 0 با پرسش از دانش آموزان و ایجاد تنوع گفتاری و رفتاری برای رفع خستگی شاگردان و آمادگی روحی و جسمی آنان به صورت های مختلف ، می توان کلا س را به خوبی مدیریت و اداره کرد 0

استقامت و پشتکار: معلم موفق در راه تعلیم شاگردان و از بین بردن جهل آنان ، ثابت قدم و استوارمی باشد 0 ممکن است او بارها و بارها مطلبی را به شاگردان خود ، به ویژه کودکان کم سن و سال بگوید ، ولی آنان نیاموزند 0 در این راه باید صبر کرد و دانست که نتیجه صبر ، موفقیت است0

داشتن بیان و قلم خوب: ابزار اصلی کار معلم ، گفتارو سخن اوست واو بايد از گفتاری گیرا و پر جاذبه برخوردار باشد 0 تحولات بزرگ جهان توسط کسانی صورت گرفته که دارای بیانی قوی بوده اند 0 خطبه ای کوتاه و شور انگیز از امام علی 7در جنگ صفین ، روحی تازه در کا لبد بی جان لشکر دمید و توانستند دشمن را تار ومار کرده و شریعه فرات را از سپاهیان معاویه باز پس گیرند0 اهمیت شیوه سخن گفتن برای معلم ، کمتر از توان علمی او نیست 0 داشتن شیوه نگا رشی خوب نیز برای معلم لازم است واز نظر درجه اهمیت ، در درجه بعد از سخن گفتن قرار دارد ، زیرا تهیه جزوه ، طرح سوال برای امتحان و..... به روش نوشتاری خوب نیاز دارد0

قاطعيت : زندگي همانند صحنه ميدان جنگ است همانطور که فرمانده نمي تواند دچار شک و ترديد باشد انسانها هم در متن زندگي بايد قاطعانه عمل نمايند منتهي اين تصميم گيري ها بايد با مطالعه و انديشمندي صورت گيرد و عجولانه و شتابزده نباشد. معلم و مربي نيز در عين مهر و محبت و نرمش و ملايمت بايد داراي قاطعيتي باشد يعني شاگردان بدانند وقتي معلم و يا پدر دستور به انجام کاري مي دهد بايد آنرا انجام دهند نه اينکه احساس كنند تصميم و راي او را پس از فرمان، مي توانند متزلزل و سست نمايند.

وظایف معلم :

ایجاد روحیه تفکر و تعقل : رکن اساسی در تعلیم و تعلم ، فکر کردن است که در دین مبین اسلام ، اهمیت فراوانی دارد0 امام علی 7می فرماید : « هیچ دانشی هم چون اندیشیدن نیست»0 از این رو معلم می تواند روحیه تفکر را در شاگردان خود ایجا د کرده و از تکلیف و درس زیاد که فرصتی برای تفکر به آنان نمی دهد  بکا هد0

بالا بردن توان علمی خویش:توقف در یک حد از دانش و آگا هی ، نقص بزرگی برای معلم است 0 لازم است معلم همراه با زمان و پیشرفت علوم بر دانش خود بیفزاید0 استفاده از تجارب دیگران در زمینه تدریس برای معلم مفیداست وبر معلومات او می افزاید0 همچنین لازم است یک معلم موفق ، از فراگیری مهارت های نوین ، غفلت نورزد0

وفای به عهد و عمل به گفته ها : شاگردان در مورد وعده های معلم ، حساس اند و قول های او را هرگز از یاد نمی برند 0 بنا براین ،نوشتن وعده ها و تصمیم های روزانه در دفتر کوچکی و عمل کردن به آن ها ،نشان از دقت معلم و راهی برای جلب اعتما د شاگردان دارد0 معلمی که خود به گفته ها و نکا ت اخلاقی که بیان می کند عمل ننماید ، سخنانش تاثیری نخواهد داشت و دانش وی بی ارزش خواهد بود0 عیسی بن مریم (ع) فرمود:« بدبخت ترین مردم کسی است که او را دانشمند بشناسند ، ولی عملی در او دیده نشود»0

   راهنمایی های معلم در زمینه های مختلف در صورتی اثر بخش است که خود در عمل به آن گفته ها از شاگردان پیشی گرفته باشد0 باید از امام علی (ع) درس بگیریم که فرمود: « ای مردم ! به خدا قسم شما را به هیچ اطاعتی ترغیب نمی کنم ، مگر آنکه خود در عمل به آن پیشی گرفته باشم»0 نهج البلاغه/صبحی صالح / خطبه 175

آگا هی دادن و ایجاد انگیزه درسی: معلم سخت کوش ، افزون به تدریس ماده درسی ، دانش پژوهان را با اوضاع و احوال جهان امروز آ شنا می کند تا نگرششان به جهان وسعت یا بد 0 انسانی که محدوده فکری اش از چهار دیواری روستا یا شهرش آن طرف تر نمی رود ، نمی تواند انسان ارزشمندی شود 0 خدمت به مردم ، کشور و دین دیدی وسیع می خواهد 0یک عامل موثر در بی رغبت بودن بعضی از شاگردان به ماده درس ، انگیزه و هدف نداشتن است که معلم می تواند با معرفی موضوع درس و شناساندن جا یگا ه آن در بین علوم دیگر ، این انگیزه و هدف را به وجود آورد0 اگر شاگردان هدف از یاد گیری درس مورد نظر و فایده آن را بشناسند ، با رغبت بیشتری آن را دنبال می کنند.

   يکي ديگر از مسائلي که در کلاس درس زياد تحقق مي يابد سؤال کردن دانش آموزان است،  اگر اين موضوع بطور طبيعي تحقق يافته باشد عامل آن حس کنجکاوي است که شاگرد را وا مي دارد تا از معلم خود آنچه را که نمي داند سؤال کند، اين نوع پرسش ها مقدمه شناخت و تکامل شاگرد است. کودکان پيش از آنکه به مدرسه بروند در محيط خانه از پدران و مادران خود سؤالات فراواني مي کنند همه اينها براي شناخت بهتر است.

سؤال کردن ،دليل آن است که کودک مي فهمد که نمي داند و براي دانستن، از بزرگترها سؤال مي کند. خيلي از بچه ها نمي دانند که نمي دانند، لهذا سؤال کردن بچه ها دليل بر فهم و هوشمندي آنان است روي اين اصل بچه هايي که بيشتر سؤال مي کنند، از بهره هوشي کامل تري برخوردار هستند. معلم نمونه کسي است که اين قدرت و ابتکار را داشته باشد و بتواند تعادل شاگردان را به هم زده در آنان احتياج و نياز به فهميدن را بوجود آورد. انسان ها تا نفهمند که نمي دانند ، هيچ گاه سؤال نخواهند کرد. معلم قدرتمند شاگرد را در اين موقعيت قرار مي دهد. معلم خوب مي کوشد با ايجاد رابطه خوب با شاگرد، او را به سؤال کردن وادار سازد خواه اين سؤال مربوط به آموزش باشد يا پرورش، خواه جنبه علمي داشته باشد، خواه جنبه علمي و تربيتي.

 منابع :

1-      محمدی نسب  احمد /مقاله/ ویژه نامه سازمان تبلیغات اسلامی در هفته معلم

2-      www.motahari.org

3- رشيدپور مجيد /كتاب/ چگونه بايد تربيت کرد؟

+ نوشته شده در  شنبه 1388/02/12ساعت 1:59  توسط نجفی  | 

 

  ولادت حضرت زینب سلام الله علیها خجسته باد

                                                                                    دمشق/۱۰ اردیبهشت/۱۳۸۸                                                                                                                 حضرت زينب عليهاالسلام

زينب (س) آموزگار حيا و پاكدامنى‏

     زينب نام آشنايى است كه دور آن را هاله‏اى از اوصاف نيك و برتر احاطه نموده است. صبر زينب(س) زبانزد دوست و دشمن است؛ و آسمانيان نيز با آن آشنا چرا كه «عَجِبَت مِن صَبرِكَ مَلائِكَةُ السَّماءِ؛ از صبر زينب ملائكه آسمانى به تعجب آمدند.» وفاى زينب نيز بر كسى پوشيده نيست، چرا كه او بود كه با تحمّل رنج آورترين حادثه‏ها، و دادن جوانان خويش وفاى خود را به برادر و امام خويش ثابت نمود.

    دانش و بصيرت زينب(س) هم براى همه مشهود است چرا كه با بصيرت او و خطبه‏ها و پيام‏هاى او بود كه انقلاب كربلا تا درون كاخ يزيد در شام پيشرفت و يزيد و ابن زياد رابه زانو در آورد.و تدبير او بود كه كاروان اسرا را با سربلندى به مدينه رساند، و در طول اسارت عزّت و سربلندى را، عبادت و عرفان را، حيا و عفّت و پاكدامنى و نجابت را به نمايش گذاشت و... حقاً كه زينب، زينت پدرش اميرمؤمنان (ع) مى‏باشد با اين همه فضيلت:

دو عالم بر على نازد ، على بر همسرش نازد

        على و همسرش زهرا به زينب دخترش نازد

    در اين مقال برآنيم گوشه‏هايى از حيا، عفت و پاكدامنى زينب را به تصوير كشيم و ره توشه گرانبهايى براى بانوانى كه مى‏خواهند زينب گونه زندگى كنند و به افتخار و سربلندى ابدى برسند، مهيا سازيم. 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه 1388/02/10ساعت 2:21  توسط نجفی  |